#402 – Kaffispjall – Upplýst umræða um ESB mál
Í þessum þætti er rætt ítarlega um Evrópusambandið, mögulega þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður og áhrif þess á efnahag Íslands. Farið er yfir rök með og á móti aðild, ásamt því að skoða reynslu annarra ríkja og stöðu Evrópusambandsins í dag.
Þáttastjórnendur: Hjörtur J. Guðmundsson, Gísli Freyr Valdórsson, Annað
Nefndir aðilar
Hjörtur J. Guðmundsson er gestur í þættinum og sérfræðingur í Evrópumálum. Hann hefur fylgst náið með Evrópusambandinu í áratugi og er gagnrýninn á aðild Íslands.
Evrópusambandið er pólitískt og efnahagslegt bandalag 27 aðildarríkja í Evrópu. Það er umræðuefni þáttarins og áhrif þess á Ísland eru rædd ítarlega.
Mario Draghi er fyrrverandi seðlabankastjóri Evrópusambandsins sem samdi skýrslu um efnahagsstöðu ESB árið 2004. Skýrslan er notuð til að rökstyðja hnignun sambandsins.
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir er þingmaður og fyrrverandi ráðherra. Hún er talsmaður aðildar Íslands að Evrópusambandinu og hefur talað fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu um málið.
Viðreisn er íslenskur stjórnmálaflokkur sem hefur aðild Íslands að Evrópusambandinu á stefnuskrá sinni. Flokkurinn hefur beitt sér fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu um málið.
Kristrún Frostadóttir er formaður Samfylkingarinnar. Hún hefur áður talið að umræðan um Evrópusambandsaðild myndi kljúfa þjóðina en hefur nú opnað fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu.
Samfylkingin er íslenskur stjórnmálaflokkur. Flokkurinn hefur áður verið talsmaður aðildar að Evrópusambandinu en hefur dregið úr áherslum sínum á málið undir forystu Kristrúnar Frostadóttur.
Jóhanna Sigurðardóttir var forsætisráðherra Íslands þegar aðildarviðræður við Evrópusambandið hófust árið 2009. Hún er nefnd í samhengi við fyrri umræður um ESB aðild.
Heiðrún Grabbe er sérfræðingur hjá hugveitu í Brussel og fyrrverandi ráðgjafi stækkunarstjóra Evrópusambandsins. Hún hefur fjallað um undanþágur og umsóknarferli ESB.
Bandaríkin eru helsti bandamaður Íslands í varnarmálum og hafa mikla hagsmuni af öryggi Íslands. Samband Íslands við Bandaríkin er borið saman við mögulega aðild að Evrópusambandinu.
NATO eru varnarsamtök sem Ísland er aðili að. Hlutverk NATO í öryggismálum er borið saman við Evrópusambandið í umræðunni um varnir Íslands.
Rússland er nefnt í samhengi við orkuöryggi Evrópu og fjármögnun stríðsins í Úkraínu. Evrópusambandið hefur verið gagnrýnt fyrir að vera háð rússneskri orku.
Úkraína er nefnd í tengslum við stríðið þar og hvernig það hefur haft áhrif á umræðu um varnarmál í Evrópu. Evrópusambandið hefur veitt Úkraínu stöðu umsóknarríkis.
Noregur er ríkt land utan Evrópusambandsins sem hefur hafnað aðild. Reynslan af sambandi Noregs við ESB er notuð sem samanburður við stöðu Íslands.